BST Dior Men Xuân Hè 2027: Sự cộng hưởng giữa văn hóa rave và haute couture

Bên trong Musée Nissim de Camondo, Dior Men Xuân Hè 2027 được đặt vào một không gian vốn mang ký ức lịch sử. Bộ sưu tập mở ra như một cách đọc lại di sản, nhưng không theo hướng tái hiện nguyên bản. Thay vào đó, các tham chiếu được đẩy vào trạng thái dịch chuyển liên tục, với haute couture gặp gỡ văn hóa rave.

Ở Dior Men mùa này, ý niệm về “kho lưu trữ” giống một dòng chất liệu mở hơn. Ký ức thời trang được tái cấu trúc qua từng lớp diễn giải mới, không bao giờ đóng lại thành một hình hài duy nhất. Bên trong Musée Nissim de Camondo tại Paris, một dinh thự lịch sử vốn được biết đến với tầng lớp ký ức văn hóa chồng lấp, bộ sưu tập nghệ thuật trang trí phong phú và tinh thần thưởng ngoạn đặc trưng của giới sưu tầm, Jonathan Anderson đã giới thiệu BST Dior Men Xuân Hè 2027 trong bối cảnh công trình đang được trùng tu quy mô lớn.

Một năm sau màn ra mắt trong vai trò giám đốc sáng tạo của Dior, nhà thiết kế người Ireland đã dần định hình rõ nét hệ tư tưởng thẩm mỹ của mình cho nhà mốt: tiếp cận dựa trên sự va chạm giữa các thời đại, hệ tham chiếu và thẩm mỹ lãng mạn. Anh mang đến các thiết kế như một quá trình “nhiễm chồng” và giao thoa. Các giai đoạn lịch sử cùng tồn tại, các mã thẩm mỹ đan cài và những hình mẫu kinh điển bị tháo rời rồi tái cấu trúc theo những trật tự mới.

Trong bối cảnh thời trang đương đại thường khai thác mạnh yếu tố tham chiếu như một trò chơi giải mã, Anderson lại đặt chính sự tham chiếu vào trung tâm trải nghiệm. Bộ sưu tập vì thế giống như một quá trình nhận diện liên tục, một dạng truy tìm thị giác. Nhờ vậy, mỗi thiết kế đều ẩn chứa một lớp trích dẫn, một độ lệch hoặc một sự dịch chuyển tinh vi trong ký ức tập thể về hình ảnh.

Trên sàn diễn, những phom dáng có cấu trúc rõ ràng như tuxedo được nới lỏng, suit plissé xanh navy hay áo khoác hai hàng khuy với tỷ lệ phóng khoáng tạo thành nền tảng của bộ sưu tập, nhưng chúng chỉ đóng vai trò điểm khởi đầu cho một hệ ngôn ngữ đang liên tục mở rộng và tự tái định nghĩa.

Xuyên suốt buổi trình diễn, mọi hình hài như không ngừng bị tháo rời rồi tái cấu trúc trong một trạng thái biến dịch liên tục. Một chiếc áo khoác tưởng như mang tinh thần cổ điển bất ngờ mở ra những khoảng xuyên thấu bằng chiffon lụa, trong khi một thiết kế áo khoác khác gợi nhắc cấu trúc của áo khoác cưỡi ngựa (redingote) lịch sử nhưng lại cài cắm những chi tiết vay mượn từ quân phục thời Napoleon. Ở một lớp ký ức xa hơn, chiếc áo khoác Bar mang tính biểu tượng từ “New Look” năm 1947 của Christian Dior trở lại dưới dạng đã bị giải cấu trúc, khi thì được tái dựng từ tweed mang dấu vết sử dụng, khi thì bị bẻ cong tỷ lệ đến mức gần như khó nhận ra nguyên bản. Cảm giác tổng thể giống như đang chứng kiến ký ức của Dior liên tục bị can thiệp, tháo lắp và tái lập trong một chu trình không có điểm dừng.

Tinh thần biến đổi này trở nên rõ rệt hơn ở các thiết kế áo khoác và blazer với phần ve áo kéo dài và hạ thấp, được phát triển từ một phác thảo của Marc Bohan được tìm thấy lại trong kho lưu trữ của nhà mốt. Ở đây, kỹ nghệ thủ công đạt đến độ tinh vi trong cách xử lý vật liệu. Họa tiết chấm bi không còn được dệt mà được tạo nên từ kỹ thuật thêu sequin phức tạp, trong khi áo sơ mi sử dụng hiệu ứng trompe l’œil (đánh lừa thị giác) lấy cảm hứng từ một chiếc khăn Dior Haute Couture năm 1979. Ngay cả họa tiết pied-de-poule kinh điển cũng được chuyển sang hình thức in thay vì dệt, tiếp tục phá vỡ kỳ vọng về cách một mã thẩm mỹ nên được tạo ra và vận hành.

Song song với sự chính xác gần như tuyệt đối của kỹ thuật là một dòng năng lượng mang tính bản năng và có phần phóng khoáng hơn. Jonathan Anderson từng nhắc đến ảnh hưởng của văn hóa rave đương đại và âm nhạc của Fred Again, một lớp cảm hứng ngầm chạy xuyên suốt toàn bộ dự án. Đây không phải là văn hóa rave của thập niên 1990 trong hình thái nguyên bản, mà là một sự tiến hóa mang tính thế hệ, vẫn giữ lại nhu cầu thoát ly, kết nối và giải phóng, nhưng được diễn đạt bằng ngôn ngữ của hiện tại.

Chính xung lực đó được Anderson chuyển hóa vào sàn diễn qua những chiếc jeans phủ kín sequin, các chất liệu dệt kim ánh kim mang cảm giác đã qua sử dụng, denim rách và được trang trí lại, cùng những đôi giày bốt bắt và phản chiếu ánh sáng theo từng chuyển động. Ở đây, năng lượng của đêm và kỷ luật của xưởng may couture cùng tồn tại trong cùng một hệ tủ đồ.

Sự bất ngờ trở thành nguyên lý tạo nên bộ sưu tập. Nó xuất hiện trong những chi tiết tưởng như nhỏ nhất: đường tua rua ở mép cardigan, sự xuyên thấu của một chiếc blazer hai hàng khuy, những mảng sequin bất ngờ xuất hiện trên quần âu, hay sự giản lược khéo léo của một chiếc sweater đặt giữa chuỗi thiết kế giàu cấu trúc và kỹ thuật. Thay vì trung thành với một hệ thẩm mỹ cố định, Jonathan Anderson lựa chọn trạng thái mơ hồ như một điểm tựa, với góc nhìn luôn dịch chuyển và các lớp tham chiếu liên tục bị nhiễm chồng lẫn nhau. 

Đồng hành cùng buổi trình diễn là loạt tranh sơn dầu do nghệ sĩ đương đại Giangiacomo Rossetti thực hiện, trong đó các người mẫu được tái hiện trong những bố cục mang tính chân dung, khoác lên mình các thiết kế tiêu biểu từ bộ sưu tập. Ở giao điểm giữa hội họa và thời trang, hình ảnh trở thành một lần diễn giải nữa của cùng một hệ thẩm mỹ đang không ngừng tự tái định nghĩa.

Bài: Hoàng Bảo - Fashion Columnist