"Rooftops In The Snow": Vẻ trầm mặc của mùa đông Paris qua nét vẽ Gustave Caillebotte

Không rực rỡ hay lãng mạn như hình ảnh "Kinh đô Ánh sáng" thường thấy, bức họa "Rooftops in the Snow" của Gustave Caillebotte khắc họa một Paris trầm lắng, phủ đầy tuyết trắng dưới góc nhìn hiện thực và chiều sâu nghệ thuật.

"Bạn mở mắt đón nhận ánh sáng sớm mai lọt qua khe cửa sổ. Luồng không khí lạnh giá lập tức tràn ngập không gian phòng ngủ khi nhìn thấy hơi thở ấm áp của mình bốc lên thành từng làn mây mỏng. Đó là một buổi sáng mùa đông lạnh giá khi bạn và Paris bắt đầu thức giấc. Bạn ngồi dậy, tiến về phía cửa sổ để quan sát thời tiết. Bạn đẩy tung cánh cửa sắt và phóng tầm mắt qua những mái nhà băng giá của khu phố xung quanh. Trận mưa đêm qua đã qua đi, và lớp đá vôi màu kem đặc trưng của Paris giờ đây được bao phủ bởi một tấm thảm tuyết và băng trắng xóa. Bầu trời u uất với những đám mây mưa sẫm màu tạo nên sự tương phản sắc nét với những dải tuyết rực sáng. Paris đã biến chuyển từ một thành phố của ánh sáng thành một thành phố của tuyết trắng."

Trong tác phẩm Rooftops in the Snow, Gustave Caillebotte đã khám phá những hiệu ứng khí quyển của cảnh quan đô thị bị biến đổi bởi thời tiết khắc nghiệt, và đây không phải là Paris tràn ngập ánh nắng trong những giấc mơ của chúng ta.

Gustave Caillebotte (1848–1894) là họa sĩ thuộc trường phái Ấn tượng, đồng thời là người bạn kiêm nhà bảo trợ của Claude Monet, Auguste Renoir và Camille Pissarro. Khác với nhiều người bạn họa sĩ cùng trường phái Ấn tượng, Caillebotte không lãng mạn hóa mà mang tính hiện thực khách quan. Ông không tô vẽ hay thần thánh hóa các chủ đề của mình, do đó ông giữ nguyên cả những chi tiết ảm đạm và sắc màu bình dị của chúng.

Không phải khoảnh khắc nào cũng có thể đẹp đẽ, và cũng không phải khoảnh khắc nào cũng nên đẹp đẽ, bởi cuộc sống không phải là một chuỗi dòng chảy liên tục của những điều mỹ lệ. Cuộc sống phần lớn được lấp đầy bởi những khoảnh khắc bình dị, và đó chính xác là những gì Gustave Caillebotte bắt trọn trong Rooftops in the Snow cùng nhiều tác phẩm khác của ông.

Rooftops in the Snow khắc họa buổi sáng mùa đông giá lạnh ngay tại trung tâm Paris. Người xem được đặt ở điểm nhìn trên cao, nhiều khả năng là từ cửa sổ tầng trên của tòa nhà nhiều tầng. Người xem quan sát các tòa nhà nằm san sát nhau tạo thành khu phố xung quanh.

Lớp sơn dày màu trắng bao phủ các bề mặt nằm ngang của các tòa nhà, lớp tuyết bám chặt vào những mái nhà dốc, bậu cửa sổ và các ống khói. Lớp đá vôi Lutetia nổi tiếng hay còn gọi là đá Paris gần như bị che khuất. Lớp tuyết đã làm mờ đi một phần "bản sắc Paris" của thành phố, khiến nó bớt đi tính biểu tượng và trở nên bình dị hơn. Rooftops in the Snow hoàn toàn có thể đang khắc họa bất kỳ thành phố nào của Pháp, chứ không riêng gì Paris.

Lớp sơn màu xám mờ mỏng gợi lên bầu trời u uất nặng trĩu mây và tuyết rơi. Các sắc tố xám của bầu trời được sử dụng một cách đồng điệu xuyên suốt mặt tiền màu xám của các tòa nhà. Tòa nhà ở tiền cảnh có những ô cửa sổ mang sắc thái tương đồng với bức tường của các tòa nhà ở hậu cảnh và chính bản thân bầu trời. Sự lặp lại của các sắc xám tương tự xuyên suốt Rooftops in the Snow mang lại cho bức tranh cảm giác hài hòa và cân bằng. Không có phần nào trong tác phẩm tạo cảm giác mất cân đối hay lấn lướt. Tất cả được thống nhất bởi màu sắc, và những màu sắc đó là xám và trắng.

Rooftops in the Snow còn được nhấn nhá bằng sắc đen giữa tổng thể bảng màu chủ đạo là trắng và xám. Điểm nhấn màu đen này tạo nên sự tương phản sắc nét với tuyết trắng. Những ống khói và đường ống thẳng đứng màu đen đóng vai trò làm nền đệm cho các mái nhà và bậu cửa nằm ngang màu trắng. Các yếu tố thẳng đứng màu đen ngăn cho bức tranh không bị rơi vào sự đơn điệu nhạt nhòa của các dải màu nằm ngang.

Những chi tiết màu đen đảm bảo một dải giá trị sắc thái đầy đủ từ sắc đen trầm sẫm, qua sắc xám trung tính, đến sắc trắng rực rỡ. Tương tự như những ví dụ xuất sắc nhất của nghệ thuật nhiếp ảnh đen trắng, cả hai cực của ánh sáng và bóng tối đều phải hiện diện. Điều đó thêm vào chiều sâu, sự lôi cuốn và sức sống cho tác phẩm.

Rooftops in the Snow là sự khắc họa tuyệt vời về một Paris hiện đại đang trải qua một trải nghiệm cổ xưa. Paris mà chúng ta biết ngày nay được tạo ra trong thời kỳ Đế chế Thứ hai bởi Nam tước Haussmann từ năm 1853 đến năm 1870. Nam tước Haussmann là Đô trưởng tỉnh Seine dưới thời Hoàng đế Napoleon III, người đã phá hủy và tái thiết mãnh liệt các khu vực rộng lớn của Paris. Những khu phố đông đúc và mất vệ sinh đã bị san bằng để nhường chỗ cho các trung tâm đô thị của Paris được xây dựng rộng rãi và sạch sẽ hơn.

Bài: Navigator Media