Schiaparelli Haute Couture Thu Đông 2026: Mối bận tâm về AI trong thời trang cao cấp

Mở màn Tuần lễ Thời trang Haute Couture Thu Đông 2026, Daniel Roseberry tự vấn về một vấn đề đang phủ bóng lên ngành sáng tạo: liệu trí tuệ nhân tạo có thể thiết kế Haute Couture được hay không? Toàn bộ sàn diễn được xây dựng như một cuộc lao mình vào vùng tối của trí tưởng tượng. Ở đó, kỹ thuật thủ công trở thành lời phản biện trước năng lực ngày càng lớn của công nghệ.

Những thiết kế đầu tiên đã đưa cơ thể con người vào trạng thái gần như biến đổi hình thái. Áo khoác latex mọc ra những xúc tu có thể bơm phồng, corset được tạo hình từ silicon với bề mặt gợi liên tưởng đến thạch, trong khi nhiều chiếc đầm phát sáng theo nhịp chuyển động của người mặc. Từng chi tiết đều hướng đến một cảm giác lạ lẫm, như thể cơ thể đang tiến hóa thành một dạng sống khác.

Daniel Roseberry cho biết ông vẫn giữ thói quen phác thảo mọi thiết kế bằng tay. Tuy nhiên, quá trình chấm đồ án tốt nghiệp của sinh viên thời trang gần đây khiến ông suy nghĩ nhiều hơn về vai trò của AI trong sáng tạo. Khi ngày càng nhiều bản thiết kế được tạo ra với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo, việc đánh giá năng lực của một nhà thiết kế trẻ trở nên khó khăn, bởi người xem không còn biết đâu là dấu ấn cá nhân, đâu là kết quả của thuật toán. Chính từ trăn trở đó, bộ sưu tập lần này được xem như một cuộc đối thoại trực diện với AI thay vì một thái độ phủ nhận công nghệ.

Nếu kỹ thuật may đo cao cấp luôn gắn với lụa, ren hay lông vũ, Schiaparelli mùa này lại đưa vào xưởng may những vật liệu hiếm khi xuất hiện trong Haute Couture: latex, silicon, hoa khô, vỏ sò và vảy cá. Sự kết hợp này phản ánh tinh thần của thời điểm hiện tại, khi ranh giới giữa thế giới số và nghề thủ công ngày càng mờ đi. Roseberry không cố tách hai thái cực này, mà để chúng va chạm ngay trên bề mặt trang phục.

Bộ sưu tập vì thế mang diện mạo của một phòng thí nghiệm hơn là một cuộc trình diễn thời trang theo nghĩa truyền thống. Chất liệu có độ nhớt, bề mặt gợi cảm giác như mô sinh học, những cấu trúc biến dạng và các chi tiết mô phỏng giải phẫu cơ thể xuất hiện xuyên suốt buổi trình diễn. Nổi bật trong số đó là phần mang cá ở lưng được đúc từ silicon màu da, một hình ảnh gợi nhắc đến những cuộc tranh luận đương đại về cơ thể nhân tạo, hình ảnh giả lập và xu hướng biến đổi ngoại hình.

Ngôn ngữ tạo hình tiếp tục được đẩy đến cực điểm thông qua những phom dáng căng phồng và bề mặt phản chiếu ánh sáng. Áo khoác và corset đúc khuôn giữ nguyên khối, tạo cảm giác như được bơm khí, gợi nhớ bộ giáp ngực lấy cảm hứng từ tác phẩm của Allen Jones từng gây chú ý trên thảm đỏ Met Gala. Trong khi đó, những chiếc đầm cao su ôm sát cơ thể chuyển động theo từng bước đi, khiến chất liệu dường như có sự sống riêng.

Ngay cả những thiết kế mang dáng dấp cổ điển cũng ẩn chứa một cảm giác bất an. Chiếc đầm dạ hội màu hồng phấn đính ngọc trai do Amelia Gray trình diễn vẫn giữ phom dáng quen thuộc của đầm prom, nhưng sắc độ và cấu trúc bề mặt lại tạo nên một vẻ đẹp chênh vênh, gợi cảm giác nhiều hơn là sự hoài niệm. Bảng màu của bộ sưu tập được phát triển từ thế giới hình ảnh trong “Cremaster Cycle” của nghệ sĩ Matthew Barney, loạt tác phẩm nổi tiếng với ngôn ngữ thị giác xoay quanh cơ thể, sinh học và quá trình biến đổi. Để hiện thực hóa ý tưởng này, Schiaparelli còn hợp tác với một xưởng thủ công tại Paris chuyên chế tác búp bê silicon siêu thực phục vụ ngành điện ảnh, đưa kỹ thuật làm đạo cụ vào quy trình tạo nên Haute Couture.

Đặt bộ sưu tập trong mạch di sản của Elsa Schiaparelli, Daniel Roseberry cho rằng Haute Couture sẽ mất đi sức sống nếu chỉ theo đuổi vẻ đẹp một chiều. Theo ông, thời trang cao cấp luôn cần giữ lại yếu tố khiến giới mộ điệu phải dừng lại, dù đó là cảm hứng từ thế giới động vật, cấu trúc cơ thể hay những chất liệu vốn nằm ngoài phạm vi Haute Couture như latex và silicon. Quan điểm này cũng cộng hưởng với thời điểm Bảo tàng Victoria and Albert ở London khai mạc triển lãm “Schiaparelli: Fashion Becomes Art”, nhắc lại rằng tinh thần Siêu thực đã đặt vấn đề về ranh giới giữa thực và ảo từ rất lâu trước khi thuật toán và trí tuệ nhân tạo xuất hiện.

Bài: Hoàng Bảo - Fashion Columnist