Iris van Herpen Haute Couture Thu Đông 2026: Cuộc cách mạng vật liệu từ plasma

Trong khuôn khổ Tuần lễ Thời trang Haute Couture Paris Thu Đông 2026, Iris van Herpen đưa khán giả bước vào một không gian giao thoa giữa thời trang với khoa học. Sàn diễn tại Élysée Montmartre được phủ kín bởi làn sương từ đá khô, kết hợp cùng thiết kế ánh sáng để tạo cảm giác như đang đứng trước một hiện tượng tự nhiên chưa thể lý giải. Nhưng điều khiến bộ sưu tập trở thành tâm điểm nằm ở cách nhà thiết kế tiếp tục mở rộng biên giới Haute Couture thông qua việc chinh phục vật liệu.

Mùa này, Iris van Herpen lựa chọn plasma và tia sét làm chất liệu sáng tạo. Plasma là trạng thái vật chất thứ tư, bên cạnh rắn, lỏng và khí, đồng thời cũng là thành phần tạo nên hiện tượng cực quang. Trong một thiết kế nổi bật, cô đưa plasma vào những ống thủy tinh hình lưỡi liềm vươn từ phần vai của chiếc đầm bằng lụa tulle, bề mặt phủ kín các bong bóng thủy tinh được thổi hoàn toàn bằng tay. Khi người mẫu di chuyển, plasma phản ứng với từ trường của cơ thể, phát sáng và tạo nên những tia điện nhỏ chạy dọc theo ống thủy tinh.

Để hoàn thiện bộ sưu tập, xưởng may đã chế tác khoảng 30.000 quả cầu thủy tinh, một con số cho thấy quy mô của công đoạn thủ công phía sau mỗi thiết kế. Nếu chiếc đầm plasma đại diện cho sự kết hợp giữa thời trang và vật lý, thì mẫu đầm mini không dây lấy cảm hứng từ tia sét còn đẩy giới hạn thời trang đi xa hơn. Thiết kế được tạo nên từ PMMA ủ nhiệt, một loại polymer trong suốt thường được xem là thủy tinh hữu cơ, bằng công nghệ máy gia tốc hạt. Sau khi hoàn thiện, chiếc đầm phải được vận chuyển trong thùng đông lạnh duy trì ở nhiệt độ âm 100°C để giữ nguyên cấu trúc vật liệu.

Quá trình này tạo ra các hoa văn Lichtenberg với những nhánh phân tầng hình dương xỉ xuất hiện khi dòng điện cường độ lớn đi qua vật liệu cách điện. Chính những đường vân đó đã trở thành điểm khởi đầu cho mạch tư duy của Iris van Herpen. Sau khi mở thùng bảo quản, cô nhận ra cùng một cấu trúc phân nhánh lặp lại trong hệ rễ cây, mạng lưới sông ngòi hay hệ tuần hoàn của con người. 

Ý tưởng đó càng trở nên rõ nét khi quá trình sáng tạo diễn ra đúng thời điểm Hà Lan trải qua nhiều đợt dông mạnh. Iris van Herpen kể rằng ánh chớp, tiếng sấm và cả mùi không khí sau cơn mưa khiến cô liên tưởng trực tiếp đến khoảnh khắc chiếc đầm được lấy ra khỏi máy gia tốc hạt. Vì vậy, cả thiết kế plasma lẫn tia sét đều giống những tác phẩm dành cho bảo tàng hơn là sản phẩm hướng tới thị trường, được thực hiện nhằm thử nghiệm giới hạn của Haute Couture và mở rộng khả năng biểu đạt của thời trang.

Xen giữa những thử nghiệm mang tính khoa học, Iris van Herpen vẫn tiếp tục phát triển lối thiết kế đã gắn liền với tên tuổi mình. Bộ sưu tập xuất hiện những cấu trúc từ vải khí của Nhật Bản được cố định bằng hệ khung dây để tạo cảm giác lơ lửng, những chiếc đầm lụa in họa tiết hay chiffon điểm ánh bạc chuyển động theo từng bước chân, cùng sự trở lại của thiết kế đầm bong bóng. Phom dáng này từng được vận động viên trượt tuyết tự do Eileen Gu diện tại Met Gala vào tháng 5 và nhanh chóng trở thành một trong những thiết kế được nhắc đến nhiều nhất của nhà mốt.

Trong khi nhiều thương hiệu thời trang gần đây tìm cảm hứng từ thiên nhiên, Iris van Herpen lại mở rộng phạm vi quan sát ra ngoài Trái Đất. Cô hướng sự chú ý đến plasma, các vì sao và những hiện tượng vũ trụ vẫn còn nằm ngoài khả năng lý giải trọn vẹn của khoa học. Với cô, Haute Couture là phương tiện để tương tác với thế giới xung quanh. Thông qua việc kết hợp quy trình nghiên cứu khoa học với nghệ thuật chế tác, bộ sưu tập nhắc giới mộ điệu rằng con người vẫn chỉ mới hiểu được một phần rất nhỏ những lực vô hình đang vận hành tự nhiên và vũ trụ.

Bài: Hoàng Bảo - Fashion Columnist