top of page

“Chloris" của nghệ sĩ Phạm Tuấn Ngọc, một triển lãm kỹ thuật nhiếp ảnh mới


Nghệ sĩ Phạm Tuấn Ngọc, hợp tác với giám tuyển Nguyễn Thế Sơn và Vy Gallery, ra mắt triển lãm nghệ thuật thị giác mang tên “Chloris” do Noirfoto tổ chức. Bộ tác phẩm khai thác các loài hoa và được thực hiện bằng một kỹ thuật nhiếp ảnh hoàn toàn mới tại Việt Nam: “in nắng trên giấy ảnh đen trắng” hay lumen print. Đây là triển lãm cá nhân thứ hai của Ngọc, tiếp tục đánh dấu một bước tiến đáng chú ý trong hành trình nghiên cứu và khám phá bền bỉ của anh về chất liệu nhạy sáng của nhiếp ảnh thủ công với kết quả là những tác phẩm kỳ ảo, độc nhất, và mang hiệu ứng thị giác vô cùng ấn tượng.



Là một người theo đuổi các kỹ thuật nhiếp ảnh thủ công, Ngọc luôn thử nghiệm với những kỹ thuật phức tạp và còn có ít người thực hiện trên thế giới, góp phần vào quá trình giữ gìn các giá trị của phương thức tạo hình ảnh kinh điển đồng thời thách thức giới hạn cũng như thúc đẩy sự phát triển của nhiếp ảnh. Cốt lõi trong thực hành của anh là sự kết hợp bền chặt giữa tay nghề thủ công tinh xảo, hiểu biết thấu đáo về chất liệu, và ý niệm nghệ thuật khi sáng tác. Bộ tác phẩm Chloris ra đời cũng là một minh chứng rõ ràng cho tôn chỉ làm việc của anh.


Chloris là nữ thần của các loài hoa trong thần thoại Hy Lạp từ ba thiên niên kỷ trước. Các bức ảnh được thực hiện hoàn toàn không dùng máy ảnh mà với hoa thật tương tác trực tiếp trên giấy ảnh phủ Bạc Chloride. Bộ tác phẩm chia làm hai phần Bất tử Tái sinh.



Trong tuyên ngôn tác phẩm của Chloris Bất tử, Ngọc đã viết “Bằng hành vi của sự chết, linh hồn rời bỏ những cánh hoa mong manh chóng tàn để hiện thân trong giấy ảnh và trở nên bất tử.” Những bông hoa được sắp đặt trên giấy ảnh đen trắng và phơi dưới nắng mặt trời. Sử dụng ánh nắng, thời gian phơi khác nhau, nhiệt độ, độ ẩm, những đám mây làm thay đổi điều kiện ánh sáng, gió... và cả những tính chất riêng của hoa như độ dày của cánh hoa và thậm chí là các chất lỏng tiết ra từ hoa..., những bông hoa tạo ra hình ảnh của chính mình.


Kết quả của quá trình này là những tác phẩm độc bản thực sự diệu kỳ và độc đáo. Tuy được thực hiện trên giấy ảnh đen trắng, những tác phẩm của kỹ thuật in nắng lại có rất nhiều màu sắc. Hiệu ứng thị giác do kỹ thuật này tạo ra cũng vô cùng đa dạng và khó đạt được bởi một kỹ thuật hội họa hay in ấn bất kỳ nào khác. Đường nét hình ảnh vừa kỳ ảo mềm mại lại vừa có thể rất rõ nét, có những tấm hình giống chụp X-quang, có tấm giống như những bông hoa đang chìm dần vào một màn sương mù, có tấm lại giống như thể bông hoa đang rực cháy… đưa người xem từ bất ngờ này tới thú vị khác.

Lấy cảm hứng từ những bức tranh khổ lớn thể hiện cận cảnh những đoá hoa qua con mắt trừu tượng của Georgia O’Keeffe, bộ tác phẩm Chloris Tái sinh nỗ lực đi sâu vào từng chi tiết nhỏ nhất để ghi nhận cái to lớn và vĩ đại. Các tác phẩm gây ấn tượng với hiệu ứng thị giác độc đáo - sự ẩn hiện chồng lớp như sơn mài của từng tác phẩm là kết quả của kỹ thuật tinh vi phức tạp và tiềm năng đáng kinh ngạc của chất liệu giấy ảnh đen trắng.



Nếu như Chloris Bất tử là một cố gắng lưu giữ linh hồn và vẻ đẹp vốn sớm nở chóng tàn của các loài hoa bằng cách khiến chúng tự “hoá thạch” trong thời gian, trên giấy ảnh, và do đó bất tử, Chloris Tái sinh làm tái sinh hoa trong một hoá thân hoàn toàn khác. Tại đây, người nghệ sĩ không chỉ chủ động trong việc tạo hình mà kết liễu sự tồn tại vốn có của hoa một cách không khoan nhượng bằng một quy trình khốc liệt.