top of page

Bí ẩn hội hoạ đa diện của Franz Kafka và những bức vẽ suýt bị ông hủy diệt


Những thiên tài của nghệ thuật thường mang trên mình nhiều vai trò, nhưng chỉ thật sự bứt phá và giành được sự công nhận khi họ tập trung vào một loại hình cụ thể nào đó. Chúng ta sẽ tìm hiểu về bản chất đa diện trong tài năng của họ bằng cách tập trung soi chiếu vào mặt ít phủ sóng hơn trong sự nghiệp nghệ thuật, thay vì những gì đã quá đỗi quen thuộc đại chúng quen thuộc.


Trong chuyên đề này, những bức họa của Franz Kafka – nhà văn độc đáo với các tác phẩm văn học mở lối như "Vụ Án", "Hóa Thân" và "Lâu Đài" – sẽ được đem ra ánh sáng. Các tác phẩm này tồn tại đến ngày hôm nay là nhờ người bạn của Kafka - Max Brod. Trái với di nguyện của Kafka, Brod đã gìn giữ những tác phẩm văn học vĩ đại cũng như các bức vẽ của ông sau khi Kafka qua đời. Như một định mệnh, Kafka đã từng yêu cầu Brod đốt cháy tất cả các tác phẩm của mình sau khi ông mất. Năm 2022, một cuốn sách tập hợp toàn bộ tranh vẽ của Kafka đã được Nhà xuất bản Đại học Yale ấn hành.



Franz Kafka, nhà văn huyền thoại của thế kỷ 20, đã vẽ nên một bức tranh văn chương đầy ám ảnh và lay động trái tim bao thế hệ. Dù cuộc đời ngắn ngủi (ông qua đời ở tuổi 40), Kafka đã để lại di sản to lớn, đưa ông trở thành một trong những nhân vật quan trọng nhất của nền văn học hiện đại.


Bên cạnh tài năng văn chương xuất chúng, ít ai biết rằng Kafka còn mang trong mình một niềm đam mê mãnh liệt với hội họa. Giống như những tác phẩm văn học của mình, những bức vẽ của Kafka cũng ẩn chứa những góc khuất tâm hồn, những trăn trở về cuộc sống và sự tồn tại.



Max Brod - Vị cứu tinh của những bức họa Kafka


Nhà văn huyền thoại với những áng văn chương ám ảnh Franz Kafka từng tự tay thiêu hủy nhiều bản phác thảo vì cho rằng chúng không xứng tầm. Tuy nhiên, Max Brod - người bạn thân thiết (người mà ông gặp lần đầu vào mùa thu năm 1902) lại nhận ra giá trị nghệ thuật tiềm ẩn trong những nét vẽ tưởng chừng "vô giá trị" ấy.


Thú vị thay, ban đầu Brod thậm chí còn không biết Kafka là một nhà văn mà chỉ tập trung vào khía cạnh nghệ thuật thị giác của ông. Kafka đã tặng Brod một số bản thảo, và Brod tỉ mẩn cắt ra, đồng thời lưu giữ một số bức vẽ khác từ tập vở ghi chú bài giảng của Kafka. Thời điểm đó, Kafka học trước Brod một năm ở đại học và thường chuyển lại giáo trình cho người bạn của mình, từ đó vô tình tạo cơ hội cho Brod cứu giữ những nét vẽ nguệch ngoạc bên lề vở. Sau này, Brod viết rằng Kafka gọi những bức họa của mình là "đồ vẽ vớ vẩn" và hủy hoại bất cứ thứ gì Brod không kịp thời "giải cứu" khỏi sọt rác.




Di chúc của Franz Kafka


Franz Kafka phải chống chịu với căn bệnh lao thanh quản. Tình trạng của ông trở nên xấu đi nhanh chóng, khiến ông phải điều trị tại một viện điều dưỡng ngoài Vienna vào tháng 4 năm 1924. Ngày 3/6/1924, ông qua đời tại đây sau khi tự tay đốt cháy 90% các tác phẩm của mình, bao gồm cả những bản thảo vẽ và nhiều cuốn tiểu thuyết còn dang dở. Trước khi mất, Kafka đã viết hai bức thư cho Max Brod, như một dạng di chúc, trong đó ông yêu cầu Brod đốt toàn bộ những gì còn sót lại, kể cả các bức vẽ.


"Max thân mến, đây là nguyện vọng cuối cùng của tôi: Tất cả những nhật ký, bản thảo, thư từ của tôi lẫn người khác, bản vẽ,…mà anh tìm thấy trong những di vật (như tủ sách, ngăn đựng vải trải, bàn làm việc ở nhà hay văn phòng, hoặc bất cứ đâu), làm ơn hãy đốt sạch mà đừng đọc một dòng. Và h